Czynniki makroekonomiczne, które wpływają na rynki
W dzisiejszym wzajemnie powiązanym świecie kondycja gospodarki jednego kraju może wywołać efekt domina na światowych rynkach finansowych. Na nastroje rynkowe i zmiany cen wpływ może mieć wiele czynników makroekonomicznych, od wstrząsów geopolitycznych, przez publikacje danych, aż po ekstremalne zjawiska pogodowe.
Oto zestawienie kluczowych czynników, które kształtują globalną gospodarkę i wpływają na rynki.
Czynniki geopolityczne
Wydarzenia polityczne i geograficzne mogą mieć znaczący wpływ na gospodarkę kraju i jego walutę. Wybory, wojny, klęski żywiołowe i niepokoje społeczne mogą zakłócić produkcję, handel i zaufanie inwestorów. Takie wydarzenia często wymagają nieoczekiwanych wydatków rządowych i mogą spowodować dewaluację waluty danego kraju, zwłaszcza jeśli niepewność opóźnia podjęcie działań politycznych.
Gospodarki rozwinięte często szybko się odradzają dzięki silniejszej infrastrukturze i zdolnościom fiskalnym, podczas gdy rynki wschodzące mogą doświadczać długotrwałych trudności.
Podaż i popyt
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na ceny na każdym rynku jest równowaga między podażą a popytem. Ta sama koncepcja dotyczy walut i kontraktów CFD. Gdy popyt na dobro, usługę lub walutę przewyższa podaż, ceny mają tendencję do wzrostu. Jeśli podaż wzrasta lub popyt spada, ceny zazwyczaj spadają.
Na rynku forex dynamika ta odzwierciedla się w parach walutowych – gdy popyt na daną walutę wzrasta, jej wartość rośnie w stosunku do wartości pary.
Bilans płatniczy
Inwestorzy uważnie śledzą raporty dotyczące bilansu handlowego, ponieważ mogą one wskazywać na kondycję gospodarczą kraju, a w szczególności na siłę jego waluty. Międzynarodowy handel pomiędzy krajami obejmuje wymianę towarów i usług oraz, w istocie, wymianę pieniędzy.
Wolumen handlu międzynarodowego stanowi kluczowy wskaźnik wartości waluty danego kraju i popytu na nią na rynku światowym.
Kraj importuje (sprowadza) towary z innych krajów, a w zamian eksportuje (wysyła/sprzedaje) własne produkty. Gdy import przewyższa eksport, kraj odnotowuje deficyt handlowy, wydając więcej waluty zagranicznej na opłacenie importu niż zarabia na eksporcie. Może to osłabić wartość jego waluty, zwłaszcza w stosunku do waluty jego partnerów handlowych. Z kolei nadwyżka handlowa oznacza większy popyt na walutę danego kraju.
Produkcja przemysłowa
Ten raport mierzy produkcję krajowych fabryk, zakładów użyteczności publicznej i kopalń. Wysoki poziom produkcji przemysłowej, zwłaszcza bliski pełnej wydajności, sugeruje silny wzrost gospodarczy i wysoką wydajność. Nagłe zmiany tego wskaźnika mogą wywołać zmienność, zwłaszcza w gospodarkach opartych na produkcji lub wydobyciu surowców.
Produkt krajowy brutto
Waluta danego kraju jest często uzależniona od ogólnej kondycji jego gospodarki. Produkt krajowy brutto (PKB) jest kluczowym wskaźnikiem kondycji gospodarczej, reprezentującym wartość rynkową dóbr i usług wytworzonych w ciągu roku. Mierzy on wydatki rządowe, konsumenckie oraz handel międzynarodowy i inwestycje, a jego wyniki są publikowane co kwartał lub co rok. Wysoki PKB wskazuje na silną gospodarkę, ale spadek PKB świadczy o jej osłabieniu.
Stopy procentowe
Stopy procentowe odgrywają kluczową rolę w wycenie waluty. Gdy kraj podnosi stopy procentowe, zazwyczaj przyciąga to kapitał zagraniczny, co wzmacnia lokalną walutę. Z drugiej strony, niższe stopy procentowe mogą zmniejszyć popyt na daną walutę. Banki centralne wykorzystują stopy procentowe jako narzędzie do kontrolowania inflacji oraz stymulowania lub hamowania wzrostu gospodarczego.
Polityka monetarna
Banki centralne kierują polityką pieniężną kraju poprzez zarządzanie inflacją, stopami procentowymi i podażą pieniądza. Zmiany polityki mogą wpływać na trendy rynkowe, a komunikaty instytucji takich jak Rezerwa Federalna, EBC lub Bank Japonii są uważnie monitorowane przez inwestorów. Decyzje te kształtują również oczekiwania dotyczące przyszłej inflacji, inwestycji i wzrostu gospodarczego.
Sprzedaż detaliczna
Dane dotyczące sprzedaży detalicznej dają wgląd w wydatki konsumentów, którestanowią podstawę większości gospodarek. Wyraźny wzrost sprzedaży detalicznej często poprzedza wzrost PKB, sygnalizując wzrost zaufania i ożywienie gospodarcze. Osłabienie sprzedaży detalicznej może sugerować spowolnienie popytu i ewentualną interwencję polityczną.
Dane o zatrudnieniu
Dane dotyczące zatrudnienia odzwierciedlają liczbę osób pracujących i zarabiających, a tym samym zdolnych do wydawania pieniędzy. Wysokie wskaźniki zatrudnienia zwykle świadczą o dobrej kondycji gospodarki, natomiast wysokie bezrobocie może wywierać presję na banki centralne, aby obniżały stopy procentowe lub wprowadzały środki stymulacyjne. Kluczowe raporty dotyczące zatrudnienia, takie jak dane o zatrudnieniu poza rolnictwem (NFP) w Stanach Zjednoczonych, często wywołują znaczące reakcje rynku.
Inflacja
Inflacja mierzy ogólny wzrost cen w gospodarce w danym okresie czasu. Osłabia to siłę nabywczą i może zmniejszyć wydatki konsumentów, jeśli płace nie nadążają za inflacją. Banki centralne bacznie obserwują inflację, często dostosowując stopy procentowe w celu utrzymania stabilności cen.
Wysoka inflacja może spowodować podwyżki stóp procentowych, co może spowodować wzrost wartości waluty. Niska lub ujemna inflacja (deflacja) może prowadzić do stymulacji gospodarczej lub obniżek stóp procentowych, co osłabia walutę.
Zaufanie konsumentów i nastroje gospodarcze
Ankiety te mierzą optymizm lub pesymizm gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w odniesieniu do przyszłej sytuacji gospodarczej. Wysokie zaufanie konsumentów prowadzi zazwyczaj do wzrostu wydatków i inwestycji, natomiast niskie nastroje mogą sygnalizować spowolnienie gospodarcze.
Indeksy zaufania, które są uważane za wczesne wskaźniki przyszłych zachowań, mogą wpływać na rynki jeszcze przed opublikowaniem rzeczywistych danych ekonomicznych.
Interwencje walutowe i rezerwy walutowe
Niektóre banki centralne bezpośrednio interweniują na rynkach walutowych, aby wpływać na wartość swojej waluty, zwłaszcza w gospodarkach opartych na eksporcie. Mogą kupować lub sprzedawać własną walutę w celu stabilizacji kursów walutowych lub zarządzania inflacją
Ponadto rezerwy walutowe–zasoby walut obcych–dają wgląd w gotowość kraju do obrony swojej waluty. Nagłe zmiany w rezerwach lub polityce interwencyjnej mogą wstrząsnąć rynkami walutowymi.
Sygnały z rynku obligacji
Rynki obligacji są odzwierciedleniem oczekiwań inwestorów dotyczących przyszłych stóp procentowych i wzrostu gospodarczego. Jednym z najczęściej obserwowanych wskaźników jest krzywa dochodowości – różnica między krótkoterminowymi a długoterminowymi stopami procentowymi.
Odwrócona krzywa dochodowości (gdzie stopy krótkoterminowe są wyższe od długoterminowych) historycznie poprzedzała recesje. Inwestorzy analizują również rentowność obligacji rządowych, aby uzyskać wskazówki dotyczące nastrojów związanych z ryzykiem i oczekiwań inflacyjnych.
Ceny towarów i energii
Główne gospodarki są uzależnione od dostępu do tanich surowców, takich jak ropa naftowa, gaz, metale i produkty rolne. Kiedy ceny surowców gwałtownie rosną, może to powodować inflację, wpływać na bilans handlowy i zmieniać politykę banków centralnych.
W przypadku krajów eksportujących surowce wzrost cen może spowodować umocnienie ich walut. W przypadku importerów może to spowodować wzrost kosztów i spowolnienie wzrostu gospodarczego.
Wskaźniki ekonomiczne
Inwestorzy korzystają z kalendarzy ekonomicznych, aby śledzić planowane publikacje najważniejszych wskaźników. Obejmują one:
Stopa bezrobocia
Indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych (ang. Consumer Price Index, CPI)
Wskaźnik cen dóbr produkcyjnych (ang. Producer Price Index, PPI)
Indeks Nabywczy Inwestorów (ang. Purchasing Managers' Index, PMI)
Liczba nowych budów i sprzedaż domów
Niespodzianki pojawiające się w tych raportach często prowadzą do gwałtownych, krótkotrwałych wahań, zwłaszcza na rynku walutowym i akcji.
Końcowe przemyślenia
Czynniki makroekonomiczne stanowią podstawę współczesnej analizy rynku. Od publikacji danych i działań banków centralnych po napięcia geopolityczne i trendy inflacyjne, wskaźniki te pomagają inwestorom przewidywać zmiany cen i zarządzać ryzykiem.
Żaden pojedynczy czynnik nie oddaje pełnego obrazu sytuacji, ale zrozumienie ich wzajemnych powiązań daje inwestorom potężną przewagę w poruszaniu się po niestabilnych i złożonych rynkach. W obecnych warunkach bycie na bieżąco jest nie tylko korzystne–jest wręcz niezbędne.
W dzisiejszym wzajemnie powiązanym świecie kondycja gospodarki jednego kraju może wywołać efekt domina na światowych rynkach finansowych. Na nastroje rynkowe i zmiany cen wpływ może mieć wiele czynników makroekonomicznych, od wstrząsów geopolitycznych, przez publikacje danych, aż po ekstremalne zjawiska pogodowe.
Oto zestawienie kluczowych czynników, które kształtują globalną gospodarkę i wpływają na rynki.